در سفر به زابل، از کجا دیدن کنیم؟


در سفر به زابل، از کجا دیدن کنیم؟

زابل، شهری کهن، با جاذبه‌های گردشگری متعدد در استان سیستان و بلوچستان است که امروزه یکی از مقاصد گردشگری کشور شناخته می‌شود. همراه میچکا  باشید.

شهر زیبای زابل در استان سیستان و بلوچستان که به عنوان وسیع‌ترین استان جنوب شرقی ایران شناخته می‌شود، قرار دارد. این شهر دارای پیشینه‌ای کهن و دارای آثار باستانی و جاذبه‌های گردشگری متعدد است که هر سال میزبان جمع زیادی از مسافران و توریست‌های سراسر ایران و جهان است. از گذشته تا به امروز «زابل» را با نام‌های مختلفی خوانده‌اند که می‌توان به «سگستان» یا «سجستان» و «نیمروز» اشاره کرد. شهرستان امروزی زابل، در واقع زمین‌هایی با تپه‌هایی از سبزه‌زارها و رسوبات‌ دریایی در دروان گذشته بوده است که بخشی از آن زمین‌ها در محل عبور رودخانه‌ی «هیرمند» قرار داشت.

اما بر اثر کاهش و تقلیل آب رودخانه، خشکی‌های پیرامون آن بیشتر شده و با وصل شدن به روستای «حسین آباد»، آبادی وسیعی بوجود آمده است. شاید تا آن موقع اسمی از «زابل» در جایی برده نمی‌شد تا اینکه پادگانی نظامی را تاسیس کرده و این منطقه دارای اهمیت و ارزش قابل توجهی شد. سرانجام در اوایل قرن ۱۴ و در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی، نام «زابل» بر اساس مصوبه‌ی هیئت وزران وقت، بر آن آبادی قرار گرفت. منطقه‌ای که می‌توان در آن، آثار تاریخی و باستانی بسیاری از استان سیستان و بلوچستان را مشاهده کرد. این ناحیه از کشور را می‌توان به دلیل همین جاذبه‌های گردشگری و طبیعی قابل توجه و ارزشمندی که دارد، یکی از مقاصد اصلی گردشگری و مسافرت در ایام مختلف سال، بویژه نوروز در نظر گرفت.

۱. شهر سوخته

در فاصله‌ی ۵۶ کیلومتری از شهرستان زابل، در حاشیه‌ی جاده‌ی زابل-زاهدان، یکی از ارزشمندترین میراث ایران کهن با قدمتی نزدیک به ۳۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح (ع) قرار دارد که به «شهر سوخته» شهرت یافته است. این منطقه‌ی تاریخی در هزاره‌ی دوم و سوم پیش از میلاد، به همت مهاجرانی که احتمالا از قسمت‌های مختلفی به آن مهاجرت کرده بودند، احداث شده است. علت نام‌گذاری این شهر به «شهر سوخته» به دلیل آتش‌سوزی است که در بین سال‌های ۳۲۰۰ و ۲۷۵۰ پیش از میلاد و در دو دوره‌ی زمانی مختلف، اتفاق افتاده است و متاسفانه کتبیه یا  سندی که نام اصلی این شهر باستانی را بازگو کند، کشف نشده است.

از ویژگی‌های بارز و فوق‌العاده‌ی این شهر، می‌توان به تشکیلات مرتب و منظم، سازمان‌دهی اجتماعی قابل توجه و پیشرفته‌ بودن آن در زمان آبادانی و حیات شهر، برخورداری از نظام مرتب و منظم آب‌رسانی، تخلیه‌ی فاضلاب، دانش پزشکی، مسئولیت بانوان در امور مالی خانواده، فعالیت‌های صنعتی، هنری و ... اشاره کرد که حیرت و تحسین بسیاری از باستان‌شناسان در سراسر جهان را  برانگیخته است. اما آنچه که بیش از دیگر کشفیات مربوط به این شهر کهن، مورد تعجب و حیرت کارشناسان شده است، یافتن اولین نشانه‌های کهن‌ترین جراحی مغز دختری دوازده یا سیزده ساله است که برای درمان بیماری هیدروسفالی، روی وی انجام شده و گویا پس از جراحی، تا مدت‌ها بعد، به زندگی ادامه داده است.

۲. قلعه رستم زابل

در ۷۰ کیلومتری شهرستان زابل، یکی دیگر از آثار تاریخی و ارزشمند ایران کهن قرار گرفته است که به «قلعه رستم» شهرت دارد. میراثی باقیمانده از دوران اسلامی که عنوان بزرگ‌ترین قلعه‌ی این دوران در سرزمین زابل را به خود اختصاص داده است. جالب است بدانید که ارزش و بزرگی این قلعه‌ی تاریخی، افسانه‌ای بودن آن است. رستم پهلوان نامدار شاهنامه، شخصی است که این قلعه را به وی نسبت می‌دهند. متاسفانه این اثر تاریخی بر اثر گذشت زمان و مشکلات جوی و همچنین تغییر مسیر رودخانه‌ی هیرمند، به ویرانه‌ای تبدیل شده و تنها چهار برج، دروازه‌ی ورودی، اسکلت‌بندی برخی از طاق‌ها، آب‌انبارها و تعداد دیگری از بناهای آن باقی‌مانده است. به نظر می‌رسد که «قلعه رستم» حدود نیم قرن پیش، خالی از سکنه و متروکه شده است. متاسفانه تحقیقات و کاوش‌های علمی در این قلعه انجام نشده است ولی با توجه به آثاری همچون سفال‌های لعابی می‌توان قدمتی طولانی را برای آن، در نظر گرفت.

۳. آسبادهای حوض‌دار زابل

یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری شهرستان زابل، «آسبادهای حوض‌دار» این شهرستان است که در منطقه‌ی «حوض‌دار» و در نزدیکی شهر سوخته قرار دارد.در واقع می‌توان، نمونه‌ای تحسین‌برانگیز از زندگی نظام‌مند ایران کهن در ۲۸۰۰ سال پیش را در نزدیکی و به فاصله‌ی ۷ کیلومتری از شهر سوخته مشاهده کرد. شهری کهن که به نظر می‌رسد از زمان حکومت ساسانیان تاسیس و تا دوران حکومت صفویان رونق داشت. این اثر ایران کهن که در نزدیکی قلعه‌ قرار گرفته است، گواه از تمدنی غنی از این محل را که حد فاصل بین سیستان و دیگر نقاط استان و استان‌های همجوار بوده است را به بازدیدکنندگان، می‌دهد.

۴. کوه خواجه و آرامگاه خواجه غلطان

یکی از مهم‌ترین آرامگاه‌های موجود در شهرستان زابل، آرامگاهی است مشهور به «خواجه غلطان» که در بین مردم استان سیستان و بلوچستان و دیگر نواحی کشور، از محبوبیت و ارزش والایی برخوردار است. این زیارتگاه در مرتفع‌ترین قله‌ی کوه خواجه و در بخش شمال شرقی به شکل هندسی مستطیل احداث شده است و بخش‌هایی همچون سردر ورودی، اتاق گنبددار و طاق نیزه‌دار از قسمت‌های تشکیل دهنده‌ی آن محسوب می‌شود. داخل اتاق می‌توان سنگ قبری را مشاهده کرد به طول تقریبی ۳ متر که با توجه به مکتوبات «شاه حسین سیستانی» در کتاب «احیاالملوک»، متعلق به برادر «دانیال نبی» است. همچنین در کوه خواجه می‌توان آثار تاریخی دیگری همچون کاخ و معبد کوه خواجه،  قلعه‌های رستم، کافران، کوک کهزاد، چهل دختر، سرسنگ، کافران و ... را مشاهده کرد.

۵. موزه مردم‌شناسی زابل

در زمینی با وسعتی حدود ۴ هزار متر مربع و زیربنایی حدود ۱۲۵ متر مربع، یکی از مجموعه‌های فرهنگی و تاریخی شهرستان زابل قرار گرفته است که از آن به عنوان «موزه‌ی مردم‌شناسی» این شهرستان یاد می‌شود. در این مجموعه‌ی ارزشمند می‌توان آثار و مکشوفاتی متعلق به حدود ۵ هزار سال پیش را مشاهده کرد که نشان از تمدن، فرهنگ و هویت اصیل مردم زابل دارد. جالب است بدانید که پروسه‌ی افتتاح موزه‌ی مردم‌شناسی زابل از ابتدای احداث ساختمان آن تا زمان بهره‌برداری به عنوان موزه، حدود ۱۸ سال به طول انجامید. بازدید از این مجموعه‌ی ارزشمند، خالی از لطف نخواهد بود.

۶. گمرک بلژیکی‌ها

از دیگر جاذبه‌های گردشگری نقاط دیدنی در شهرستان زابل، مکانی است به گمرک بلژیکی‌ها شهرت یافته است. در واقع مکانی که اروپایی‌ها از دوران گذشته در آن فعالیت داشته و تاریخ آن به اوایل قرن ۲۰ میلادی بازمی‌گردد. گردشگران بسیاری برای بازدید از این مکان به زابل سفر می‌کنند.

۷. آرامگاه سید غلام رسول

از دیگر مکان‌های تاریخی و مذهبی در شهرستان زابل، «آرامگاه سید غلام رسول» است که در نزدیکی شهرستان «چابهار» قرار گرفته است. این بنا که دارای قدمتی متعلق به اواسط قرن ۵ هجری قمری و سال ۴۶۵ هجری قمری است، به سبک معماری هندی با دیواره‌هایی به رنگ سفید، ساخته شده است. دروازه‌ی ورودی آن نیز در بخش غربی احداث شده که پس از داخل شدن می‌توان امامزاده را در ضلع غربی حیاط، مشاهده کرد. کلماتی مانند «لا اله الا الله، «یا محمد»، «یا علی»، به همراه تصاویر زیبایی از گل، نقاشی‌های رنگی از طرح‌های ستاره‌های مشبک و ... که بر در و دیوارهای بنا نقش بسته، زیبایی مطلوبی به آن بخشیده است. به نظر می‌‌رسد که این بنای کهن در دوران حکومت سلجوقیان احداث و در دوران حکومت صفویان طراحی و نقاشی بر دیوارهایش انجام شده است.

۸. ارگ خان ملک کیانی

یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری تاریخی در شهرستان زابل، بنایی است کهن و متعلق به دوران پهلوی که در ۱۶  کیلومتری مسیر زابل به شهرستان هیرمند قرار گرفته است. این بنای تاریخی که به «ارگ خان ملک کیانی» شهرت یافته است، متعلق به یکی از خان‌های منطقه‌ی سیستان بوده و به صورت مربع و متشکل از ۴ برج که هر کدام دارای ارتفاعی بالغ بر ۷۰ متر و عرض ۵ متر و ۵۰۰ سانتی‌متر است، طاق‌ها،  درب‌های ورودی که در چهار گوشه‌ی ارگ قرار دارد و بخش‌های دیگری ساخته شده است. از ویژگی‌های این اثر تاریخی، حضور اتاق‌های متعددی است که در مجاورت یکدیگر و به سبک کاروانسراهای قدیمی بنا شده است.

۹. شهر باستانی دهانه غلامان

در ۴۵ کیلومتری از شهرستان زابل و در ۲ کیلومتری از روستای قلعه نو، محلی باستان‌شناختی قرار دارد که به «دهانه‌ی غلامان» شهرت یافته است. این محل درواقع باقی‌مانده‌ از شهری است که در گذشته به عنوان مرکز اداری-سیاسی ساتراپی (والی‌نشین) زرنگ (زرنج) در دوران حکومت هخامنشیان، مورد استفاده قرار می‌گرفت. جالب است بدانید که از این مکان در کتبیه‌های مربوط به هخامنشیان، بیستون، تخت جمشید و نقش رستم، سخن آمده و از آن به «زرک» یا «زرنکای» یاد شده است. بازدید از این مکان، در نوع خود جالب و هیجان‌انگیز خواهد بود.

استان سیستان و بلوچستان، یکی از مناطق تاریخی و کهن ایران زمین است که بسیاری از آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری آن در شهرستان زابل قرار گرفته است. از دیگر مکان‌های دیدنی در این شهرستان می‌توان به بازار سرپوشیده‌ی زابل، روستای تاریخی قلعه نو، منطقه‌ی شکار ممنوع مک سرخ، جنگل شیله، مجتمع بقیه‌الله، کاروانسرای فرنگی، بانک ایران و انگلیس، قلعه کهک کهزاد، چاه نیمه، قلعه مچی، قلعه تپه، قلعه رامرود، قلعه سام، سه کوهه، زیارتگاه بی‌بی دوست و ... اشاره کرد.

منابع : ویکی پدیا

کلمات کلیدی :آژانس مسافرتس میچکا-آژانس-هواپیمایی-میچکا-آژانس هواپیمایی میچکا-مسافرتی-مسافرت-هواپیما-قطار-سفر-ایران
-تور-تورلحظه-تورلحظه آخری-آخری-لحظه-ترکیه-پاریس-فرانسه-امارات-دبی-تور ارزان-ارزان-شیراز-مشهد-اصفهان-مسکو-روسیه-ارمنستان-ایران ایر-آسمان-کاسپین-تابان-زاگرس-آتا-قشم ایر-معراج-اترک-نفت-ایران ایر تور-کیش ایر-ساها-ماهان-

آژانس مسافرتس میچکا آژانس هواپیمایی میچکا آژانس هواپیمایی میچکا مسافرتی مسافرت هواپیما قطار سفر ایران تور تورلحظه تورلحظه آخری آخری لحظه ترکیه پاریس فرانسه امارات دبی تور ارزان ارزان شیراز مشهد اصفهان مسکو روسیه ارمنستان ایران ایر آسمان کاسپین تابان زاگرس آتا قشم ایر معراج اترک نفت ایران ایر تور کیش ایر ساها ماهان